Zenbait animalia Harri Aroan sartu dira
2023/03/03
Testua: Jaione Dagdrømmer @hellehellei
Zein espezie sartu dira euren Harri Aro propioan? Animalia askok harriak tresna moduan erabiltzen dituzte, gizakiak ez gara uste dugun bezain bereziak.
Orain, zientzia komunitateak zenbait espeziek harriak tresna moduan erabiltzen dituela berretsi dute eta euren Harri Aroan daudela. Honela, Harri Arora txinpantzeak, tximino kaputxinoak eta itsas luzeko makakoak gehitu dira. Arrasto arkeologikoek frogatu dute espezie hauek iraganean ere harrizko tresnak erabiltzen zituztela. Dirudienez, primate espezie guztietan tresnen erabilera sozialki ikasten den jokabide bat da eta euren kulturaren zati bilakatu da.
Mailu moduko tresna bat milaka urtetan zehar erabili dute txinpantzeek, hain justu orain dela 4.300 urtetik hona. Brasilgo tximino kaputxinoek ere harria erabiltzen dute intxaurrak hausteko. Ikertzaileek orain dela 3.000 urtetatik erabiltzen dituztela jakin dute. Euren tresnen estiloa aldatu egin da milaka urtetan zehar, elikagai ezberdinetara egokitzeko.
Thailandiako hondartza batean ere, aditu talde batek makakoek sekula erabilitako zituzten harrizko tresnak aurkitu zituzten. Maskor batzuk hausteko erabiliak izan ziren 1950-2004 urteen artean.
Ez dago argi primate hauek nola iritsi diren harrizko tresnak erabiltzera. Txinpantzeen kasuan, harrizko tresnak, gizakiaren eta txinpantzeen arteko arbaso komunetik heredatuak izan direla uste da. Alabaina, litekeena da gizakiek eta txinpantzeek harrizko tresnak modu independentean erabiltzen ikastea. Azken hau da teoriarik onartuena.
Alabaina, adituek azpimarratu nahi izan dute espezie batzuk Harri Aroan sartzeak ez duela esan nahi gizakiaren ibilbide bera izango dutenik. Egun, primateek erabiltzen dituzten tresnak behatuz, gizakiak bere hastapenetan erabili zituen, baina deskonposatu ziren, tresnak irudikatzen lagundu lezake.
Mailu moduko tresna bat milaka urtetan zehar erabili dute txinpantzeek, hain justu orain dela 4.300 urtetik hona. Brasilgo tximino kaputxinoek ere harria erabiltzen dute intxaurrak hausteko. Ikertzaileek orain dela 3.000 urtetatik erabiltzen dituztela jakin dute. Euren tresnen estiloa aldatu egin da milaka urtetan zehar, elikagai ezberdinetara egokitzeko.
Thailandiako hondartza batean ere, aditu talde batek makakoek sekula erabilitako zituzten harrizko tresnak aurkitu zituzten. Maskor batzuk hausteko erabiliak izan ziren 1950-2004 urteen artean.
Ez dago argi primate hauek nola iritsi diren harrizko tresnak erabiltzera. Txinpantzeen kasuan, harrizko tresnak, gizakiaren eta txinpantzeen arteko arbaso komunetik heredatuak izan direla uste da. Alabaina, litekeena da gizakiek eta txinpantzeek harrizko tresnak modu independentean erabiltzen ikastea. Azken hau da teoriarik onartuena.
Alabaina, adituek azpimarratu nahi izan dute espezie batzuk Harri Aroan sartzeak ez duela esan nahi gizakiaren ibilbide bera izango dutenik. Egun, primateek erabiltzen dituzten tresnak behatuz, gizakiak bere hastapenetan erabili zituen, baina deskonposatu ziren, tresnak irudikatzen lagundu lezake.