Objektuak ukitu gabe hautemateko gaitasuna dugu gizakiok
Uste zena baino ukimen-gaitasun handiagoa dugu, zenbait hegaztiren antzera.
Londreseko Queen Mary University eta University Collegeko zientzialariek egindako ikerketaren arabera, gizakiek gertuan lurperatutako objektuak antzeman ditzakete ukitu beharrik gabe. Batzuek "zazpigarren zentzumena" deitu diote, baina ez da berez hala, kontua da gure ukimenaren zentzumenak duen gaitasuna uste baino zabalagoa dela.
Orain artean, gizakiaren ukimenaren zentzua kontaktu fisiko zuzenaren bidezko estimuluak hautematera mugatzen zela uste izan dugu. Baina ikerketa honen bidez ondorioztatu dutenez, gizakiok hondarretan lurperatutako objektuak ere atzeman ditzakegu ukitu aurretik.
Hegazti zangaluze batzuek "urruneko ukimena" erabiltzen dute lurperatutako harrapakinak aurkitzeko, eta hondarrean zehar transmititutako seinale mekaniko sotilak hautematen dituzte ezkutuko objektu baten inguruan presioa egiten dutenean.
Antzerako fenomeno hau deskubritu ahal izateko, hainbat esperimentu egin dituzte zientzialariek gizaki eta robotekin. Hamabi giza parte-hartzailek beren hatzak leunki mugitu zituzten hondarraren gainazalean, kubo ezkutu bat aurkitzeko asmoz, harekin kontaktu fisikorik izatera iritsi gabe. Parte-hartzaileen % 70,7k zehaztasunez identifikatu zuten objektuaren presentzia 6,9 zentimetroko distantziara.
Ukipen sentsorez eta memoria luze-laburreko ikaskuntza ereduz hornitutako sistema robotikoa ere ebaluatu zuten. Robotak objektuak, batez beste, 7,1 zentimetroko distantziara detektatzea lortu zuen, eta zehaztasun orokorra % 40koa izan zen. Objektuak distantzia handixeagotik identifikatu ahal izan bazituen ere, positibo faltsuen tasa gizakiena baino nabarmen altuagoa izan zen. Beraz, gizakien pertzepzioa fidagarriagoa izan zen.
Gizakien eta roboten arteko alderaketari esker, ikertzaileek hobeto ulertu dituzte urrutiko ukipen-pertzepzioaren mekanismoak. Horrek giza ukimenaren funtsezko ulermenean, eta biologian oinarritutako sistema robotikoen garapenean aurrerapenak ekarri ditu.
Honek guztiak gizakien ukimen-pertzepzioa handitzen duten tresna eta teknologiak garatzea bultza dezake, eta arkeologian, lurzoru arriskutsuetan edo ikuspen murritzeko lurretan bilaketa eta erreskate lanetan mesede egin lezake.
Eredu horretan oinarritutako robot-sistemek tresna arkeologikoak kalterik eragin gabe aurkitu ahal izango lituzkete, eta lurzoru pikortsuak edo ozeano hondoak esploratu, eraginkortasun eta segurtasun handiagoz.